Verleden

Na 1945 werd de voormalige Duitse stad Koningsbergen door de Sovjet-Unie ingelijfd. De prachtige historische binnenstad, die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog compleet verwoest werd door geallieerde bombardementen en een grootscheepse Russische invasie, werd vrijwel ogenblikkelijk na de bezetting met de grond gelijk gemaakt door Russische bulldozers. Gebouwen van weleer werden genadeloos tegen de vlakte geslagen, waardoor de eens zo koninklijk ogende Pruisische hoofdstad haast compleet van de kaart werd gevaagd. Doel van de Russen was hiermee elke herinnering aan de Duits/Baltische oorsprong van de stad uit te wissen. Koningsbergen moest Russisch worden en voor altijd blijven. Om die reden werd ook de naam van de stad gewijzigd: voortaan zou Koningsbergen als Kaliningrad bekend staan.

Vrij spel voor de Russen

De plannen van de Sovjets lukten aardig goed. Na de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog was sympathie voor de Duitsers in heel Europa ver te zoeken. In Oost-Europa werd de Duitse bevolking na 1945 massaal gedeporteerd naar zowel de BRD als de DDR. Liefst twaalf miljoen mensen raakten hierdoor ontheemd. In het voormalige Oost-Pruisen was dit niet anders en werd praktisch de gehele bevolking verdreven. Gevolg hiervan was dat de nieuwe overheersers vrij spel kregen bij het opnieuw inrichten van het platgegooide Koningsbergen: de lokale bevolking kon in afwezigheid geen weerstand bieden. Een wederopbouw zoals in Hamburg of Dresden was hierdoor uitgesloten.

De Koude Oorlog

Spoedig verdween ook in het Westen het zicht op wat zich in de voormalige parel van de Baltische Zee afspeelde. De Koude Oorlog wierp in toenemende mate een grimmige schaduw over de wereld, Koningsbergen verdween achter het IJzeren Gordijn. De oorspronkelijke inwoners van Koningsbergen waren nu definitief verstokt van enige informatie over het lot van hun thuisstad. Ook van de BRD of de DDR mochten zij niets verwachten. De BRD ging gebukt onder de last van de schande van de Tweede Wereldoorlog, de DDR had als communistische satellietstaat geen belang bij het tegenspreken van de USSR. Koningsbergen verdween, Kaliningrad kwam.

Huis van de Sovjets

In de loop der jaren werd de vestiging van Kaliningrad waar eens Koningsbergen was wel het meest bevestigd door de bouw van het Huis van de Sovjets. Dit monsterlijk lelijke gebouw, dat heden ten dage nog steeds geen functie heeft, verrees op de plek waar eens het prachtige Slot van Koningsbergen stond. Deze voormalige zetel van de Pruisische hertogen werd in de Tweede Wereldoorlog platgebombardeerd. Tot het midden van de jaren zestig bleven de restanten en fundamenten haast onaangetast, maar in 1967 besloot de Sovjetbewind deze definitief op te ruimen door ze op te blazen. Een historisch zeer markant gebouw raakte daarmee voorgoed in vergetelheid.